Rozmiar czcionki
en hu pl

Dzisiaj jest: 13 Grudnia 2018    |    Imieniny: Łucja, Otylia, Eugeniusz
Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider
Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider
 
 
O gminie Historia Historyczne zapiski o Gminie
 
 

Historyczne zapiski o Gminie

E-mail Drukuj

RYS HISTORYCZNY ZIEMI BOJANOWSKIEJ.

 

Pierwsze wzmianki w dokumentach źródłowych na temat miejscowości obecnej gminy Bojanów, pochodzą z wieku XIV i XV i dotyczą wyłącznie Przyszowa, a ściślej nazwy miejsca nad rzeką Łęg w Puszczy Sandomierskiej, gdzie znajdował się królewski zamek myśliwski i tzw. stan. Zamek ten wzniesiono z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego po roku 1357 w miejscu otoczonym zakolem Łęgu, jego rozlewisk i trzęsawisk. Niewykluczone, że w miejscu gdzie wzniesiono zamek znajdował się wcześniej jakiś stan (miejsce schronienia w czasie polowań i składowania sprzętów łowieckich oraz ubitej zwierzyny). Stała pieczę nad stanem sprawował królewski łowczy i jego służba.

 

Historia

Źródło: Wilhelm Gaj Piotrkowski, Królewski Zamek w Przyszowie.

 

Kazimierz Wielki uczynił z Przyszowa ośrodek administracyjny królewskich dóbr łowieckich w Puszczy. Aprowizację zamku królewskiego w Przyszowie zapewniał folwark niżański. W osadzie jednak założono młyn, który był wzmiankowany pod rokiem 1394, a także tartak (trak) oraz jakąś karczmę.

historia2

Źródła historyczne potwierdzają pobyt na przyszowskim zamku kolejnych monarchów polskich (głównie Jagiellonów), którzy przybywali tu na łowy lub chronili się wraz z rodziną i dworem przed licznymi epidemiami zarazy panującymi w Krakowie. Zamek przyszowski zawsze pozostawał dworem myśliwskim, gdzie często bywali królowie polscy, m. In. : Kazimierz Wielki był co najmniej raz w 1358 roku, a Władysław Jagiełło przebywał tu wielokrotnie między innymi w 1389, 1410, 1413, 1433 roku, nie tylko polował, ale też wykonywał funkcje urzędowe Kazimierz Jagiellończyk –raz odwiedził zamek w 1448 roku Stefan Batory – był dwukrotnie na polowaniach w 1578 i 1585 roku.

W pobliżu Przyszowa istniał ogromny staw, którego powierzchnia mogła wynosić 10 km2. Powstał on w wyniku spiętrzenia wód rzeki Łęg. W latach 1581-85 z inicjatywy starosty sandomierskiego Andrzeja Firleja z Dąbrowicy w pobliżu Przyszowa założono rudnicę (hutę żelaza). Funkcjonowała ona do roku 1742, kiedy to z powodu wyczerpania rud darniowych i zniszczeń spowodowanymi kolejnymi podwoziami, została zamknięta.

Na początku VII wieku wspomniany wcześniej przyszowski staw został zlikwidowany, najprawdopodobniej jeszcze przez Tarnowskich, którzy osuszone tereny przejęli dla siebie. Z pewnością już wtedy przyszowski zamek został co najmniej splądrowany przez jedną z walczących stron. Rok później, bo w lutym 1657 roku, rejon Sandomierza znów został spustoszony przez sojusznika Szwedów, księcia Siedmiogrodu Rakoczego, Rakoczego Przyszów ponownie ucierpiał, gdyż jak podają źródła z roku 1659: był opuszczony i zrujnowany.

Potwierdzają ten fakt rejestry poborowe z roku 1661, które odnotowują ogrom zniszczeń  wyludnienie wiosek i leśnych osad w tym rejonie. W okolicach Przyszowa doszło do kilku potyczek oddziałów zwolenników konfederacji barskiej (1768-1772) z wojskami rosyjskimi i wspierającymi je polskimi pułkami królewskimi. Dotychczasowe osady i osiedla: drwali, popielarzy, smolarzy, maziarzy, bartników, potażników oraz osiedla wokół małych rudników, hut (żelaza i szkła), hucisk i kuźnic zaczęły się przekształcać w wioski. W tych czasach należy szukać początków wielu dzisiejszych wiosek: Bojanów, Burdze, Cisów Las, Gwoździec, Kozły, Załęże, Korabina, Laski, Maziarnia i Ruda oraz kilkunastu śródleśnych przysiółków.

Przyszów i Stany oraz kilkanaście luźnych puszczańskich osad-przysiółków zamieszkałych przez: drwali, hutników (żelaza i szkła), maziarzy, węglarzy, smolarzy i bartników. Rabunkowe trzebienie lasów z jednej strony przysporzyło Komorowskim fortuny, a z drugiej strony rozwój wspomnianych osad. W ciągu XIX wieku przekształciły się w wioski, ale miało to już miejsce zwłaszcza po roku 1848, kiedy to doszło do uwłaszczenia chłopów galicyjskich.

W latach osiemdziesiątych XIX wieku największą miejscowością obecnej gminy był Przyszów, który dzielił się na Przyszów Szlachecki i Przyszów Kameralny (d. Królewski). Liczył on wraz z przysiółkami 1652 mieszkańców (w tym: 64 Żydów) w 299 domach.

W tym samym czasie Bojanów przekształcił się pod rządami Komorowskich w znaczący ośrodek gospodarczo-administracyjny, przypominający małe miasteczko. M.in. znajdowała się tu huta szkła i osada przy niej – Huta Bojanowska, a także stacja pocztowa.

Do wybuchu pierwszej wojny światowej w 1914 roku sytuacja administracyjno-własnościowa Bojanowa i okolicznych miejscowości nie uległa większej zmianie. W czasie pierwszej wojny światowej kilkakrotne przejście frontu rosyjsko-austriackiego (1914-15) przyniosło znaczne straty dla okolic Bojanowa.

W listopadzie 1918 roku jej mieszkańcy brali aktywny udział w rozbrajaniu żołnierzy austriackich i tworzeniu struktur niepodległego państwa polskiego.

W II Rzeczpospolitej obszar obecnej gminy Bojanów leżał w obrębie województwa lwowskiego i powiatu niżańskiego.

Na mocy Ustawy z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego oraz Konstytucja z 23 kwietnia 1935 r. gmina Bojanów podlegała pod samorząd powiatowy w Nisku i samorząd wojewódzki z siedzibą we Lwowie.

W wyniku II wojny światowej tereny gminy Bojanów zostały administracyjnie przydzielone gminie, tzw. Landgemeinde, z siedzibą w Górnie. Gmina ta podlegała starostwu w Jarosławiu. Landgemeine tworzyło poligon wojskowy, wyznaczony linią Sokołów – Kolbuszowa – Mielec do Rozwadowa – Charzewice. Gmina Bojanów była w dużej części zniszczona przez okupanta. Tereny wysiedlone były kompletnie zrównane z ziemią, we wsiach Gwoździec, Cisów Las, Korabina nie zachowały się żadne zabudowania. Ostatnim dniem okupacji niemieckiej był 30 lipca 1944 roku, wówczas to ostatnie oddziały Wehrmachtu opuściły obiekty w Nisku wycofując się przez Jeżowe i Bojanów w stronę Nowej Dęby.

 
 
 
 
lasowiacka.jpglgr.jpgnatura2000.jpgngo.jpgppwow.jpgprow.jpgz.jpg

Dane kontaktowe

Urząd Gminy Bojanów
37-433 Bojanów, ul. Parkowa 5

  • tel. (+48 15) 87 08 324,326
  • fax. (+48 15) 87 08 326 w. 40
  • e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Zobacz także

logo_BIPlogo_dz_urzedowylogo_dz_ustawlogo_monitor